Bezoekerspreiding op de Kalmthoutse Heide
Onthaalpoorten naar een duurzame toekomst
Binnen het Europese MONA-project onderzocht OVERLANT hoe we de mobiliteit in en rond kwetsbare natuurparken kunnen verduurzamen. We stelden een globaal spreidingsplan op, ontwikkelden een huisstijlvisie met wayfinding, en maakten het schetsontwerp voor vier nieuwe onthaalpoorten. De centrale ambitie: een zorgeloze bezoekerservaring creëren die de ecologische draagkracht van het landschap respecteert en versterkt.
Gericht spreiden
Om de kwetsbare natuur te beschermen, is een doordacht spreidingsconcept cruciaal. We benaderen het parkbezoek als een totaalervaring: van de reisplanning thuis tot de verkenning ter plaatse. Onze strategie rust op drie pijlers:
Het stimuleren van duurzame mobiliteit via zogenaamde ‘OV-stappers’.
De creatie van een evenwaardig, maar uniek recreatief aanbod per poort (zoals drie heldere basiswandelingen per onthaalzone).
De introductie van een verbindende fietslus die alle poorten logisch ontsluit, aangevuld met strategische doorsteken.
De bezoekerskaart als sturend kompas
We vertaalden deze ruimtelijke visie naar een nieuwe, heldere bezoekerskaart. Dit instrument ‘nudget’ recreanten subtiel naar de gewenste routes en vervoersmodi. Door de complexe kluwen van bestaande paden terug te brengen naar een leesbaar en hiërarchisch netwerk, gidsen we bezoekers intuïtief door het landschap en ontlasten we de meest kwetsbare natuurzones.
Vier poorten, vier unieke identiteiten
Elke onthaalpoort krijgt een volwaardige en gelijkwaardige uitrusting, maar behoudt zijn eigen DNA. We vertrokken vanuit een grondige analyse van de knelpunten en kwaliteiten van elke specifieke plek. Via ontwerpend onderzoek zochten we naar de perfecte balans tussen ecologische kwetsbaarheid en recreatieve ontsluiting. Niet de kwantiteit, maar de kwaliteit van de ervaring staat voorop. Dit resulteerde in vier maatwerkconcepten die de lokale identiteit van elke poort versterken.
Ontwerpen op twee schaalniveaus
Om zowel de strategische bereikbaarheid als de lokale verblijfskwaliteit te garanderen, werkten we met structuurschetsen op twee niveaus:
Het netwerk (Macro): Hier brachten we de relatie tussen de vier poorten en het bredere mobiliteitsnetwerk in kaart.
De poort (Micro): Door in te zoomen op de directe omgeving van de onthaalzones, optimaliseerden we de interne werking, routing en landschappelijke inpassing.
Een coherente meubilairfamilie
Om de herkenbaarheid van het Grenspark te vergroten, ontwikkelden we een specifieke ‘meubilairfamilie’. Deze robuuste inrichtingselementen — van subtiele wegwijzers en markante bakens tot grote oriëntatietafels — bevestigen de visuele identiteit van het park op elke locatie. De ruwe, natuurlijke vormgeving is een directe afspiegeling van de wilde natuur in het gebied.
Locatie: Kalmthoutse Heide
Opdrachtgever: Grenspark Kalmthoutse Heide
Team: OVERLANT ism Fugzia
Meer info over het interreg MONA project: https://grensparkkalmthoutseheide.com/interreg-project-mona/ en
https://mona.nweurope.eu/blog/mona-news-25/second-in-person-mona-capacity-building-mobility-hubs-in-touristic-areas-digital-tools-for-visitors-1373
